Stela z Kodeksem Praw Hammurabiego

Fotografia: Stela z Kodeksem Hammurabiego

Autor nieznany
Ok. 1792-1750 p.n.e., sztuka Mezopotamii, okres starobabiloński, Sippar, Mezopotamia
Rzeźba z czarnego bazaltu
Wysokość 225 cm, szerokość u podstawy 79 cm, u góry 47 cm
Wysokość górnego reliefu 70 cm; obwód u podstawy 190 cm, u góry 165 cm
Musee du Louvre, Muzeum w Luwrze, Paryż, Francja

Źródła fotografii:
Wikimedia Commons https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/6/64/P1050763_Louvre_code...
https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/b/b4/Codice_di_hammurabi_...

Słup steli delikatnie wybrzuszony w 1/3 wysokości, lekko zwęża się i wznosi niby wielki palec.
U góry na jego połyskującej, czarnej powierzchni półkoliście zwieńczony, prostokątny głęboki relief. Na nim po lewej król Hammurabi przed siedzącym na tronie z prawej Szamaszem - bogiem słońca i sprawiedliwości.
Poniżej stelę obiegają wyryte rzędy pisma klinowego z tekstem kodeksu króla Hammurabiego.
Król i bóg ukazani profilem. Ich Twarze o realistycznym modelunku, z jednym migdałowym okiem. Z policzków poziomymi pasmami opadają długie, pofalowane brody.
Król w hełmie z szerokim rantem.
Głowę Szamasza wieńczy tiara z czterech rogów, układających się w formę turbanu.
Torsy frontalnie. Okrywa je długa szata obnażająca prawe ramię.
Prawa ręka  króla uniesiona w geście modlitwy, wokół nadgarstka cienka bransoleta.
Lewa ręka obejmuje talię.
Dłonie boga o misternej rzeźbie palców.
Prawa wysunięta, usytuowana w centrum.
W niej - wąskie, podłużne berło oraz większy od dłoni, ogromny pierścień.
Zza ramion boga połyskują po trzy promienie, symbol światła powracającego codziennie słońca. Nogi okrywają długie, poziome warstwy tkaniny, sięgające stóp.
Spoczywają na trzech rzędach małych półkoli symbolizujących góry.
Stopy boga i króla ukazane bokiem.
Poniżej reliefu ryty pisma klinowego.
System tworzą krótkie kreski, tak zwane kliny, o kształcie cienkich gwoździ.
Ułożone są w 51 poziomych pasów.
W każdym pasie podzielone są na pionowe, wąskie rubryki.

    Bazaltowy słup steli został wykonany na polecenie władcy Babilonu, Hammurabiego. Głównym celem było trwałe zapisanie królewskich praw - tak zwanego kodeksu Hammurabiego, ogłoszonego w 32 roku panowania, a więc w 1760 roku p.n.e.
Tekst kodeksu jest w języku akadyjskim. W poziomych pasach czyta się go od prawej do lewej. Pismo zawarte w pionowych rubrykach czyta się z góry na dół.
Temat płaskorzeźby wieńczącej obelisk ma uświadamiać, że władza jest nadana królowi przez boga, tym samym prawa, które król ogłasza są święte. Król wyrażający pełną uszanowania postawę, sugeruje jednak, że to bóg jest rzeczywistym prawodawcą. Kompozycja reliefu powtarza ustalony w Egipcie schemat prezentacji postaci (głowa z profilu, tułów frontalnie, nogi z boku, jedna za drugą), ale pojawia się i nowatorstwo formy, czyli próba trójwymiarowego, pieczołowitego modelunku postaci.
Stela z kodeksem Hammurabiego została odnaleziona w Suzie w 1902 roku, jako pochodzące z Babilonii trofeum wojenne, wywiezione w 1160 w. p.n.e. przez władcę Elamu - Szutruka
Nahhunta II.

Audiodeskrypcja: Aleksandra Niedzielska-Sarnes, Barbara Szymańska
Fundacja Audiodeskrypcja
www.isztuka.edu.pl

Źródła i polecane strony:
Muzeum Louvre
http://musee.louvre.fr/oal/code/indexFR.html

Edukator.pl
http://www.edukator.pl/Stela-z-Kodeksem-Hammurabiego,5231.html

Kodeks Hammurabiego, przekł. Marek Stępień, wyd. Alfa, Warszawa 1996,
edycja komputerowa
http://www.pistis.pl/biblioteka/Hammurabiego%20kodeks.pdf

Khan Academy
https://pl.khanacademy.org/humanities/ancient-art-civilizations/ancient-...

Artystyczne ciekawostki
http://artystyczne-ciekawostki.blogspot.com/2013/10/historia-sztuki-sztu...

Przejdź do audiodeskrypcji i analizy wybranego dzieła

Grantodawcy

Logotyp programu Kultura Dostępna oraz Narodowego Centrum Kultury
Wschodzący Białystok - logotyp miasta Białystok
Żubr - logotyp Urzędu Marszałkowskiego Województwa Podlaskiego
Logotyp Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego