Fryz panatenajski - tablica Ergastinek

Autor nieznany
Ok. 445 - 438 r. p.n.e., sztuka grecka, okres klasyczny,  Akropol, Ateny, Grecja
Polichromowana płaskorzeźba w jasnoszarym marmurze
Wysokość 96 cm, długość 207 cm, głębokość 12 cm
Musee du Louvre, Muzeum w Luwrze, Paryż, Francja

Źródło fotografii:
https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Egastinai_frieze_Louvre_MR825.jpg

Od prawej trzy pary dziewcząt w długich tunikach, płaszczach i sandałach.
Między nimi oraz z przodu po lewej, dwóch wysokich kapłanów. Ich udrapowane, długie szaty odsłaniają nagi tors i jedno kształtne, umięśnione ramię.
Załamująca się linia drapowań na szatach kapłanów, przełamuje harmonię pionowo układających się fałd na strojach dziewcząt.
Miękki, wypukły modelunek postaci, wypełnia prostokątne pole jasnoszarej, marmurowej tablicy.
Dziewczęta zwrócone są w lewo. Głowy lekko pochylone.
Duże, migdałowe oczy z szerokimi powiekami. Nosy długie, proste o regularnym kształcie. Gładkie, pełne policzki. Usta delikatnie rozchylone.
Wzdłuż szyi osłoniętej fałdami płaszcza – himationu – spływają fale włosów.
Końce płaszcza narzucone na opuszczone ramiona. Ręce lekko zgięte.
Tuniki – peplosy układają się luźną fałdą wokół bioder. Pionowymi fałdami spływają do kostek.
Materiał tuniki obrysowuje ich prawe, lekko zgięte nogi.
Stopy w sandałach o grubych podeszwach i cieniutkich paskach ponad palcami.
Sylwetki dziewcząt częściowo się przesłaniają.
Ostatnia nieco z tyłu, odwraca się wyciągając rękę w prawo. Jej lewa stopa skierowana przodem do nas.
Zza przedostatniej dziewczyny, na wysokości uda wystaje obręcz ofiarnej misy - fiali.
Przed drugą parą panien, kapłan zwrócony lekko w prawo.
Uniesiony palec wskazujący kieruje w ich stronę.  
Drugi kapłan przed pierwszymi dziewczętami.
W dłoniach uniesionych na wysokości piersi, trzyma łódkowaty koszyk – kanoun.

    Tablica Ergastinek odniosła spore uszczerbki. Dolna i środkowa partia reliefu jest dobrze zachowana, lewa w górnej części i cała górna krawędź uległy zniszczeniu. Nie zachowały się m.in. głowy mężczyzn i większości dziewcząt. Fryz Partenoński składał się z serii sąsiadujących, prostokątnych tablic, ukazujących sceny z odbywającego się co cztery lata w Atenach święta, zwanego „Wielkimi Panatenajami”. Fryz obiegał zewnętrzną ścianę głównej sali (czyli celli) Partenonu, świątyni poświęconej Atenie. Scena przedstawiająca sześć Ergastinek i dwóch kapłanów to fragment pasma fryzu z ściany wschodniej, usytuowanego blisko drzwi do świątyni. Ergastinkami były dziewczęta z ważnych rodzin ateńskich, odpowiedzialne za utkanie i ofiarowanie nowego peplosu dla posągu Ateny. Przekazanie peplosu było momentem wieńczącym Wielkie Panatenaje. Odbywało się ono w uroczystej procesji, która jest głównym tematem fryzu o długości 160 metrów.
Obecnie części fryzu można podziwiać osobno w różnych muzeach. Jasnoszare dzisiaj tablice oryginalnie zachwycały wielobarwnością.

Audiodeskrypcja: Agnieszka Kramza, Barbara Szymańska
Fundacja Audiodeskrypcja
www.isztuka.edu.pl

Źródła i polecane strony:
http://www.louvre.fr/oeuvre-notices/plaque-des-ergastines
http://www.wiw.pl/kulturaantyczna/twardecki/termin.asp?et=00117
http://www.theacropolismuseum.gr/en/content/frieze-0
http://www.parthenonfrieze.gr/#/home
https://www.britishmuseum.org/explore/highlights/highlight_objects/gr/c/...
https://www.khanacademy.org/humanities/ancient-art-civilizations/greek-a...
 

Przejdź do audiodeskrypcji i analizy wybranego dzieła

Grantodawcy

Logotyp programu Kultura Dostępna oraz Narodowego Centrum Kultury
Wschodzący Białystok - logotyp miasta Białystok
Żubr - logotyp Urzędu Marszałkowskiego Województwa Podlaskiego
Logotyp Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego