Ok. 2575 - 2525 rok p.n.e. Stare Państwo, IV Dynastia, Świątynia grobowa Chefrena w Gizie, obecnie zachodnia dzielnica Kairu, Egipt
Wysokość 168 cm, szerokość 57 cm, głębokość 96 cm
Rzeźba statuaryczna z czarnego diorytu z biało-beżowymi smugami
Muzeum Egipskie w Kairze, Egipt
Źródło fotografii:
https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Statues_of_Khafra#/media/Fil...
Dozwolony użytek w celach edukacyjnych:
© 2001 Mary Ann Sullivan.
https://www.bluffton.edu/~sullivanm/egypt/cairo/chephren.jpg
https://www.bluffton.edu/~sullivanm/egypt/cairo/chephren2.jpg
https://www.bluffton.edu/~sullivanm/egypt/cairo/chepside.jpg
https://www.bluffton.edu/~sullivanm/egypt/cairo/chephead.jpg
https://www.bluffton.edu/~sullivanm/egypt/cairo/chepthrone.jpg
Spoglądający w dal król Chefren w zastygłej pozie siedzi na tronie z wysokim oparciem.
Po bokach podstawy tronu dwa lwy.
Między ich tylnymi i przednimi łapami płyta z reliefem symbolu jedności dwóch krain - sema tawy.
Tworzą go dwa płaty płuc i wznosząca się z nich ludzka tchawica.
Z lewej owinięta jest przez kwiat papirusu, z prawej przez lilię - heraldyczne rośliny Dolnego i Górnego Egiptu.
Całość wyrzeźbiona w jednej bryle twardego, błyszczącego diorytu.
Głowę i czoło króla osłania chusta nemes, założona za lekko odstające, duże uszy.
Jej końce z tyłu (zwykle związane w rodzaj warkocza) przesłania stojący na oparciu tronu sokół Horus, bóg Dolnego Egiptu.
Ptak swymi opiekuńczymi skrzydłami obejmuje głowę króla.
Z przodu końce chusty ze rzłobionymi paskami opuszczone wzdłóż szyi.
Na chustę założona obręcz. Od niej nad czołem kładzie się ureusz - święta kobra, symbolizująca „oko słoneczne”.
Gładka, młodzieńcza twarz króla o wysokich kościach policzkowych zwrócona przed siebie.
Pod wąskimi łukami brwi, duże migdałowe oczy bez zaznaczonych źrenic.
Nos prosty, długi. Pełne, wydatne usta.
Przy podbródku wyrzeźbiona dołączana wąska, długa broda, symbol zjednoczenia faraona z Ozyrysem.
Nagie, szerokie ramiona i jędrny tors z wyraźną rzeźbą mięśni. Ręce blisko tułowia.
Dłonie spoczywają na udach, w prawej zaciśnięta pieczęć.
Wąskie biodra osłania do kolan przepaska biodrowa szendit, ozdobiona rytymi plisami.
Nogi lekko rozstawione.
Stopy z wyraźną rzeźbą palców, stapiają się z diorytową podstawą.
Na niej, po bokach stóp króla i przed przednimi łapami lwów, dwa hieroglify.
Jeden z imieniem króla Kha-ef-ra – "Promień Boga Ra".
Po lewej – łydka, kolano i przedramię króla oraz głowa lwa i oparcie tronu – częściowo obłupane. Duży ubytek znaczy prawy łokieć i sztuczną brodę. Na całej powierzchni długie zarysowania. Posąg został odnaleziony w ruinach świątyni Chefrena w 1853 roku przez Augusta Mariette [mariet]. Poprzez zastosowanie konwencji idealizacji (doskonałe proporcje, nieskazitelne ciało, młodzieńcza twarz faraona) i ukazanie emblematów (Horus, ureusz, sztuczna broda, lwy), posąg uznawany jest za prezentację idei władzy królewskiej. Znak „sema tawy” utworzony przez płuca z tchawicą w otoczeniu roślin Dolnego-północnego i Górnego-południowego Egiptu oznacza, że król zarządza zjednoczonym państwem, ożywiając je własnym tchnieniem. Posąg stanowi doskonały przykład klasycznej rzeźby egipskiej z okresu Starego Państwa. Rzeźbiarz najpierw tworzył rysunek posągu na twardej bryle diorytu, ukazując wizerunek króla z przodu, z tyłu i z profilu od lewej i prawej. Kamiennym dłutem usuwał nadmiar skały z każdej strony bryły, do momentu wydobycia zarysu rzeźby. Na końcu rzeźbił szczegóły m.in. rysy twarzy, reliefy i symbole. Zaokrąglenia uzyskiwał metodą subtraktywną, polegającą na ścieraniu i szlifowaniu kanciastych i chropowatych powierzchni. Usuwając jakikolwiek ruch, symbolicznie zatrzymywał także czas, tworząc wieczną ciszę.
Audiodeskrypcja: Katarzyna Kulpa, Barbara Szymańska, Agnieszka Kramza
Fundacja Audiodeskrypcja
www.isztuka.edu.pl
Źródła i polecane strony:
K. Myśliwiec, Sztuka Egiptu - Architektura i rzeźba, [w:] Sztuka świata, t. 1, Warszawa 1989.
G.Rachet, Słownik cywilizacji egipskiej, Katowice,1994
http://www.carlos.emory.edu/PDF/Classroom%20TUTorial_Colors.pdf
http://www.collegetermpapers.com/TermPapers/Art/King_Khafre.html
http://www.hooverhs.org/cms/lib6/CA01001486/Centricity/Domain/126/Gardne...
https://books.google.co.uk/books?id=cAyjwKyoHiEC&pg=PA51&lpg=PA51&dq=che...
https://www.bluffton.edu/~sullivanm/egypt/cairo/ok.html
