Ikona Trójcy Świętej, Andriej Rublow

Fotografia: Ikona Trójcy Świętej, Andriej Rublow

Autor Andriej Rublow
Ok. 1425-1427 r., sztuka bizantyjska, okres późnobizantyjski, Siergijew Posad,
obwód moskiewski, Rosja
Ikona temperą na desce lipowej
Wysokość 142 cm, szerokość 114 cm
Galeria Tretiakowska, Moskwa, Rosja

Zdjęcia:
Wikimedia
https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/0/0b/Angelsatmamre-trinit...
https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/f/f7/Rublev_trinity_riza.jpg
https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/b/bb/Holy_Trinity_Icon_%2...

W przestrzeni mieniącej się świetlistą bielą i żółtymi odcieniami złota, trzej aniołowie na tronach bez oparć, siedzą wokół niskiego stołu - symbolu ołtarza.
W tle ponad głowami aniołów, symbole Trójcy Świętej.
Sylwetki aniołów wydłużone, prawego i lewego lekko zwrócone w naszą stronę.
Stopy wsparte na podnóżkach.
W lewych dłoniach długie laski podróżne tzw. kaduceusze. Prawe wyciągnięte w kierunku stołu.
Nad ramionami zarysowane skrzydła o jasnobursztynowej barwie.
Wokół głów biało-złote aureole.
Brązowe, puszyste włosy ufryzowane w loki spływają miękko po szyi.
Podłużne twarze o delikatnych rysach.
Anioła z prawej i środkowego zwrócone w lewo, ku aniołowi w drapowanym, brązowo-miedzianym płaszczu.
W miejscu zagięć prześwituje błękit tuniki - chitonu, okrywającej pierś.
W tle za aniołem dwie kolumny świątyni, symbolizującej Boga Ojca.
Środkowy anioł w ciemnoczerwonej tunice. Wzdłuż rękawa z prawej złoty pas, tak zwany klaw.
Lewe ramię osłania skośnie przewieszona niebieska szata tzw. gimatij.
W tle krzew o delikatnych, ciemnozielonych liściach - symbolizuje Syna Bożego.
Anioł z prawej w niebieskiej tunice.
Na prawym ramieniu, spływająca na przeciwległy bok szata mieniąca się odcieniami jasnej zieleni.
W tle jasnobrązowa skała - symbolizuje Ducha Świętego.
Na bladożółtym obrusie okrywającym ołtarz, brązowo-złoty kielich.
W nim kiść fioletowo-bordowych winogron.
Na zwisającym obrusie z przodu, ciemnobrązowy kontur małego prostokąta - symbol ziemi o czterech stronach świata.

    Autor ikony Andriej Rublow - rosyjski mnich, pisarz i twórca ikon, prawosławny święty. Jego twórczość wywarła ogromny wpływ na sztukę pisania ikon zarówno za jego życia, jak i na potomnych. Mistrz ikon zawarł w dziele wielowarstwową i uniwersalną symbolikę wyobrażenia tajemnicy Trójcy Świętej. Sylwetki aniołów reprezentujących Ojca, Syna i Ducha Świętego tworzą kompozycję okręgu, który symbolizuje jedność i współistotność. W jego centrum znajduje się kielich - pierwotnie z głową Baranka, symbolu Eucharystii. Obecnie przemalowany na kiść winogron ze względu na kanon kościelny zakazujący przedstawiania Syna Bożego pod postacią baranka. Warstwa malowidła ikony była wielokrotnie restaurowana, ale do naszych czasów zachował się  rysunek z oryginalną linią postaci i obiektów.
W 1551 roku Sobór Stu Rozdziałów tzw. Stuglaw nazwał dzieło Rublowa „ikoną ikon” i polecił następnym pokoleniom ikonografów jako wzór kompozycji i symboliki Trójcy Świętej.

Audiodeskrypcja: Aleksandra Niedzielska-Sarnes, Barbara Szymańska
Fundacja Audiodeskrypcja
www.isztuka.edu.pl

Źródła i polecane strony:
ks. Wojciech Cichosz, Elżbieta Pankowska-Siedlik: Teologiczna pedagogia ikony na przykładzie „Trójcy Świętej” Andrieja Rublowa, „Studia Gdańskie”, 2009, t. XXIV, s. 119-138

IKONOGRAFIKA,  Andrzej Binkowski: O ikonie Trójcy Świętej
http://ikonografika-andrzejbinkowski.blogspot.com/2012/01/o-ikonie-trojc...

Andrzej Żórawski: Ikona Trójcy Świętej Andrieja Rublowa tablicą informacji ukazująca klucz proporcji budowy świata.
http://www.azorawski.com/klucz_proporcji.html

Prawosławie
http://www.pravoslavie.ru/english/

Galeria Ikon Prawosławnych
JAKUB PAPAJ
http://www.ikony.netgaleria.pl/?o-ikonie,17,,,3
 

Przejdź do audiodeskrypcji i analizy wybranego dzieła

Grantodawcy

Logotyp programu Kultura Dostępna oraz Narodowego Centrum Kultury
Wschodzący Białystok - logotyp miasta Białystok
Żubr - logotyp Urzędu Marszałkowskiego Województwa Podlaskiego
Logotyp Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego