Opłakiwanie (Giotto)

Fotografia: Opłakiwanie (Giotto)

Giotto di Bondone
Ok. 1303 – 1305 r., sztuka prerenesansowa, Padwa, Italia
Malowidło ścienne - fresk mokry
Wysokość185 cm, szerokość 230 cm
Cappella degli Scrovegni - Kaplica Scrovegnich, Padwa, Włochy

Źródło fotografii:
https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Giotto_-_Scrovegni_-_-36-_-_Lame...(The_Mourning_of_Christ).jpg

W dole, nieco z lewej, Maria Matka Boża na kolanie trzyma zdjęte z krzyża nagie i bezwładne ciało Chrystusa, podtrzymywane i otoczone przez 7 postaci.
Wśród nich święci. Ich głowy na tle ciemnozłotych nimbów.
Spojrzenie skierowane ku Marii i Chrystusowi.
Z prawej na ziemi siedzi święta Maria Magdalena obejmująca poranione stopy Chrystusa.
Za Marią i Chrystusem grupa płaczek.
Kobiety w długich zielonych, bladoróżowych i bordowych szatach z brzegami obszytymi złotą taśmą.
Głowy okryte płaszczami.
Pierwsza od lewej w liliowych sukni i płaszczu święta Maria Kleofasowa, lekko przechylona w prawo.
Powieka wydłużona, półprzymknięta, usta delikatnie rozchylone.
Ręce rozłożone na boki, dłonie otwarte.
Przy niej z prawej kobieta w ciemnooliwkowym płaszczu z przechyloną głową i zamkniętymi oczami, splecione dłonie przytula do policzka.
Z tyłu okryte płaszczami głowy ośmiu kolejnych kobiet.
Za płaczkami, od prawej ku Chrystusowi opada skośna krawędź beżowego, skalistego grzbietu.
Na nim małe drzewo z ziielonymi listkami na wierzchołkach gałązek.
W górnej połowie fresku błękit kobaltowego nieba.
W nim rozpływają się dolne brzegi różowych, oliwkowych, beżowych i złoto-żółtych szat dziesięciu małych anielskich postaci, unoszących się w różne strony.
Ich skrzydła odzwierciedlają barwę szat, mimika i gesty kilku z nich powtarzają emocje wyrażane przez żałobników.
Anioły ocierają łzy, wznoszą twarz ku niebu, dłońmi zakrywają oblicza,
załamują dłonie, splecione przytulają do policzków, obejmują głowy, rozkładają ręce i skrzydła, z rozrzuconymi na boki ramionami fruną w dół.
Swym żalem łączą niebo z ziemią.
Głowa Jezusa lekko odchylona, podtrzymywana przez odwróconą tyłem, siedzącą przed nim z lewej, zgarbioną postać.
Jasnopomarańczowy, rozbielony płaszcz okrywa jej głowę.
Z drugiej strony pod kark Chrystusa wsunięta dłoń Matki Boskiej.
Prawą delikatnie dotyka szyi syna, pochylając nad nim swoją twarz. Matka Boska w ciemnoniebieskiej sukni.
Za jej głową ciemnozłote koło nimbu z promieniście rozłożonymi żłobieniami - symbol duchowego światła postaci boskich i świętych.
Brązowe włosy Marii skręcone w sznur i upięte wokół głowy.
Zaokrąglony podbródek niemal styka się z podbródkiem Chrystusa.
Usta lekko uchylone. Nos długi i prosty, brwi ściągnięte.
Wydłużona, półokrągła powieka, wzrok szuka spojrzenia syna.
Jego oko półprzymknięte, puste.
Twarz i ciało szaro-beżowe, miejscami zielonkawe.
Nos długi, usta uchylone. Broda i półdługie włosy brązowe.
Zza głowy na tle ciemnozłotego nimbu wystają trzy ramiona krzyża.
Szczupłe, wydłużone ciało bezwładnie spływa z kolana Marii.
Biodra ściśle owinięte białą przełamaną beżem przepaską zwaną perizonium.
Przepaskę i uda Chrystusa przysłania odwrócona tyłem, siedząca przed nim zgarbiona postać w zielono-popielatym płaszczu.
Zza jej głowy okrytej białą przełamaną beżem chustą, wystają uniesione dłonie Chrystusa. Za nadgarstki podtrzymuje je święta Maria Salome, klęcząca i pochylona z drugiej strony ciała Chrystusa. Jasnofiołkowy, rozbielony na plecach płaszcz, lekko osłania jej głowę.
Na zmarszczonym czole zarysowane ściągnięte brwi. Usta lekko rozchylone.
Za świętą pochyla się święty Jan Ewangelista w pastelowym różowo-beżowym płaszczu. Włosy jasnobrązowe, z krótką grzywką. Brwi ściągnięte.
Powieka wydłużona, lekko przymknięta. Usta rozchylone.
Ramiona rozpostarte na boki, dłonie otwarte.
Po prawej na różowo-czerwonym płaszczu siedzi lekko pochylona święta Maria Magdalena w różowo-beżowej sukni. Poły płaszcza osłaniają jej wyciągnięte nogi.
Na nich spoczywają nogi Chrystusa.
Poranione gwoździami stopy podtrzymywane na dłoniach świętej.
Jej wzrok skierowany w ich stronę. Brwi ściągnięte, zmarszczone czoło.
Rudo-brązowe, puszyste włosy oplecione wokół głowy.
Ich cienkie pasemka za uszami opadają na piersi.
Z tyłu po prawej stoi dwóch świętych, siwowłosy Józef z Arymatei i ciemnowłosy Nikodem. Józef z Arymatei w pomarańczowo-rdzawej szacie.
Na ramiona narzucony długi, biały szal drapowany beżem i szarością. ręce lekko zgięte, trzyma opuszczone przed sobą.
Siwe, kręcone włosy i długa rozwidlona broda sięgająca piersi, miejscami czarne.
Łysiejące, wysokie czoło.
Święty Nikodem zwrócony w lewo, ubrany w ciemnoniebieską szatę i zielono-popielaty płaszcz, upięty na ramieniu po lewej. Na nogach szaro-błękitne pończochy.
Dłonie splecione poniżej pasa. Czarne włosy i broda krótkie, miejscami siwiejące.
Wzrok skierowany na wprost, ponad głowy Marii i Chrystusa.
Z góry od lewej łagodnie pada rozproszone, naturalne światło.
Rozbiela górski grzbiet oraz głowy i ramiona postaci.
Fresk otacza wąska malowana, zielona rama z czarnym geometrycznym ornamentem.

    Malowidła ścienne - freski to najsłynniejsze dzieła Giotta. Maluje się je na ścianie, gdy tynk jest jeszcze fresco, czyli świeży, mokry. Freski Giotta ukazują jego naturalistyczne podejście do sztuki, oparte na osobistych doświadczeniach i obserwacji. Użyte pastelowe barwy odpowiadają tym, które możemy spotkać w przyrodzie. Jako jeden z pierwszych wykorzystał krajobraz jako tło do ukazania rozgrywającej się sceny. Chropowatą powierzchnię skały przeciwstawia miękkim i gładkim szatom. Postaci umieszcza zgodnie z podstawowymi zasadami perspektywy, ukazując je częściowo ukryte jedne za drugimi, bliższe i większe na dole, dalsze i mniejsze na górze. Tworzy świat przestrzenny, trójwymiarowy i symboliczny. Kaplica Scrovegnich, w której go przedstawił, wzniesiona została w miejscu dawnej rzymskiej cyrkowej areny i dlatego też bywa określana jako Kaplica Arena. To budynek na planie prostokąta zbudowany z bladoróżowej cegły na zlecenie Enrico Scrovegni w celu odkupienia grzechów swojego ojca Reginaldo, który wzbogacił się na lichwie, uważanej wówczas za jeden z najcięższych grzechów.  Wzdłuż długich ścian kaplicy historie życia Marii i Jezusa Chrystusa, przedstawione w formie 37 dekorowanych fresków, ułożonych w trzech pasach, każdy o powierzchni około 2,3 metra kwadratowego. Scena Opłakiwania znajduje się na lewej ścianie od wejścia, w dolnym pasie.
 
Audiodeskrypcja: Marta Golik-Gryglas, Barbara Szymańska
Fundacja Audiodeskrypcja
www.isztuka.edu.pl

Źródła i polecane strony:
E. H. Gombrich, O sztuce, Rebis, 2009.
Maria Skubiszewska, Malarstwo europejskie w średniowieczu IV. Malarstwo Italii w latach 1250-1400, Warszawa 1980.
http://www.visual-arts-cork.com/famous-paintings/scrovegni-chapel-fresco...
http://www.artmuseums.com/giotto.htm
http://smarthistory.khanacademy.org/giottos
http://giotto.historiaweb.net/compianto_cristo_morto.html
https://32minutes.wordpress.com/2012/04/06/looking-at-giottos-the-lament...
https://books.google.co.uk/books?id=HTOQ2A5_j1EC&pg=PA346&lpg=PA346&dq=m...

Przejdź do audiodeskrypcji i analizy wybranego dzieła

Grantodawcy

Logotyp programu Kultura Dostępna oraz Narodowego Centrum Kultury
Wschodzący Białystok - logotyp miasta Białystok
Żubr - logotyp Urzędu Marszałkowskiego Województwa Podlaskiego
Logotyp Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego