Opactwa benedyktyńskie Maria Laach

Fotografia: Opactwa benedyktyńskie Maria Laach

Autor budowli nieznany, autor portalu kamieniarz Mistrz Samson
Fundator książę Palatynatu Reńskiego Henryk II i jego żona Adelajda
1093 - 1230 r., sztuka romańska, klasztor Laach w górach Eifel nad zalesionym brzegiem jeziora Laach, Królestwo Niemieckie
Trzynawowy kościół z 6 wieżami beżowo-żółtego i szaro-żółtego tufu - porowatej skały powstałej z piasku i popiołu wulkanicznego pochodzących z jeziora Laach
Poprzedzony dziedzińcem atrium z tufu, lokalnego bazaltu, wapienia z Lotaryngii, piaskowca z Kyll
Wysokość nawy 17,5 m, wieży westwerku 43 m, szerokość kościoła 17,5 m, nawy głównej 9 m
Atrium: szerokość około 18 m, długość 20 m
Glees, góry Eifel, zachodnie Niemcy

Źródła fotografii:
httpsupload.wikimedia.orgwikipediacommons112Maria_Laach_02.jpg
https://www.flickr.com/photos/30845644@N04/15488114620/in/photostream/

biforia i triforium
httpsupload.wikimedia.orgwikipediacommonsdd7Maria_Laach_04.jpg

Potężna, prostokątna, beżowa fasada westwerkowa z trzema wieżami i apsydą pośrodku, zorientowana na zachód.
Zdobiona szarymi i polichromowanymi elementami.
Przed nią kwadratowy dziedziniec atrium, otoczony podwójnym murem przeprutym arkadami, krytymi dwuspadowym dachem.
Potężny blok westwerku na planie prostokąta, usytuowany prostopadle do korpusu nawowego. Frontowa ściana odpowiada wysokością nawie głównej.
Z części centralnej westwerku, między dwiema skośnymi połaciami dachu, wznosi się wysoka, dwukondygnacyjna wieża na planie kwadratu.
Jej pierwsza kondygnacja wznosi się ponad nawę główną.
Druga kondygnacja wieży na planie mniejszego kwadratu.
W dole obiega ją jednospadowy dach.
Nad nią wznoszą się trójkątne szczyty.
Pomiędzy nimi kładą się połacie czterospadowego dachu w kształcie rombów.
Po bokach westwerku, od północy i od południa, mniejsze, dwukondygnacyjne wieże na planie koła.
Ich pierwsze kondygnacje równe wysokości westwerku.
Górne krawędzie wież sześcioboczne. Na nich wsparte sześcioboczne dachy namiotowe.
Wzdłuż wszystkich dachów świątyni i na zwieńczeniach kondygnacji, beżowe lub szare gzymsy. Pod profilowanymi gzymsami dachów, geometryczne, polichromowane ornamenty.
Na kwadratowej wieży, pod gzymsami drugiej i pierwszej kondygnacji, ozdobne fryzy.
W zwieńczeniu drugiej fryz łuskowy, w pierwszej rolkowy o kształcie drobnych, poziomych wałków. Oba fryzy polichromowane.
Do westwerku w części centralnej, przylega półkolista apsyda.
Szczyt jej półstożkowego dachu przed najwyższą wieżą, wpisuje się między skośne połacie dachowe westwerku.
Na ścianach apsydy, westwerku, pierwszych kondygnacji wież okrągłych i w narożach wieży kwadratowej, biegną pionowe listwy, tak zwane lizeny, wystające delikatnie ze ściany.
W okrągłych wieżach na przedłużeniu lizen dwa piętra półkolumienek zwieńczone łukami.
Pod górnymi schodkowymi, ściany przeprute dwiema arkadami połączonymi kolumienką, tworzą okna, tak zwane biforia.
Lizeny zwieńczone fryzami wąskich arkad obiegających fasadę.
W wieży kwadratowej większość arkad przepruta oknami.
Po bokach pierwszej kondygnacji trzy arkady połączone dwiema kolumienkami, tworzą okna, tak zwane triforia. W szczycie wieży triforium z wydłużoną środkową arkadą.
Apsyda z pojedynczymi arkadami wypełnionymi szybami.
W dole, przy apsydzie półkoliste okienka, zamknięte od dołu węższą częścią w kształcie prostokąta. Po bokach fasady wejścia do kościoła, schowane pod dwuspadowym dachem.
Dach obiega dwa rzędy arkad otaczających dziedziniec atrium zwany „rajskim ogrodem”.
W zewnętrznym murze arkady podwójne i potrójne, w wewnętrznym podwójne i poczwórne. Sięgają prawie do połowy beżowych murów.
Między murami tworzą krużganki, zwieńczone sklepieniem krzyżowym.
Jasnopopielate kolumny arkad na bazach z dwóch wałków, rozdzielonych pierścieniem. Ustawione na kwadratowych płytach plintach spoczywających na ciemnoszarym murku. Wewnątrz murek wyższy, bez wejścia na dziedziniec.
Do naroży płyt, spod pierścieni bazy, spływają liście.
Kolumny wieńczą głowice otoczone zawijającymi się do środka i wywijającymi na zewnątrz liśćmi akantu.
Kilka głowic wewnętrznych kolumn z rzeźbą figuralną.
Od frontu, w centralnej części atrium, delikatnie wysunięty przed mur, otwarty portal.
Zwieńczony półkoliście. Po bokach rząd dwóch potrójnych arkad.
Nad zewnętrznymi, wyższymi, dwa duże koliste otwory.
Nad wewnętrzną po prawej, otwór w kształcie rombu z wpisanym czteroliściem.
Pod krawędzią dachu biegnie pasmo żółto-czerwonego rolkowania, podkreślone fryzem arkadkowym.
Nad portalem pasmo rolkowania przerwane, wypełnione żółto-czerwonymi liśćmi akantu.
W co drugiej arkadce fryzu roślinne dekoracje, w centralnej mały równoramienny krzyż.
Wejście do portalu w szerokim, schodkowym obramieniu.
W uskokach masywne szare filary.  
Bliżej wejścia rozdzielone wąskimi, błękitnymi kolumnami.
Na łagodnie rozchylonych głowicach, fantastyczne stwory spowite w liście i roślinne wici, układają się w ciągłą dekorację rzeźbiarską.
Głowice zwieńczone profilowanymi płytami, tak zwanymi abakusami.
Uskokowo prowadzą w głąb wejścia.
Nad płytami abakusów rozpięte półkoliste łuki, stopniowo zagłębiające się do wnętrza. Najgłębszy łuk w formie wałka. kolejne trzy gładkie, jasnobeżowe, rozdzielone dwoma z dekoracyjnie ułożonymi liśćmi.
Dwa zewnętrzne łuki utworzone przez: błękitno-czerwono-żółte rolkowanie oraz szare, wystające kamienie.

    Atrium powstało sześćdziesiąt lat po ukończeniu głównej bryły opactwa. Poprzedziwszy wejście do świątyni, przejęło częściowo rolę fasady. Koncepcja zamkniętego dziedzińca w zachodniej części kościoła nawiązuje do średniowiecznej, chrześcijańskiej mitologii, w której „zachód” oznacza przestrzeń zdominowaną przez demony i złą naturę. Zamknięty dziedziniec przypomina o utraconym Edenie. Grzeszny człowiek dostaje się do świątyni od zachodu. W bazylice opactwa Marii Laach przechodzi przez portal, którego rzeźbione głowice przypominają mu o słabościach jego natury. Po lewej na wygiętej łodydze siedzi diabeł spisujący ludzkie grzechy, z których ludzie zostaną rozliczeni. Jego ciało pokryte sierścią. Otwarte usta i spłaszczony nos. Łapy duże. Na kolanach trzyma rozwinięty, zapisany zwój. Na prawo od niego dwie postacie o syrenich, ptasich ogonach i nagich torsach, pochylone plecami do nas, szarpią się za włosy. Symbolizują grzech złości. W lewych ościeżach portalu roślinność dominuje nad rzeźbą figuralną. Liście są elementami fantastycznych postaci. Nad zewnętrznym filarem dwie, zwrócone ku sobie męskie twarze. Migdałowe oczy obwiedzione powiekami. Brody i wąsy z liści, usta silnie wykrojone. Nasady wydatnych nosów płynnie przechodzą w pojedyncze liście rozłożone na czole. Kolejne wyrastają z ich policzków i uszu. Te fantastyczne postacie symbolizują nieuporządkowaną, nieokiełznaną naturę, będącą przeciwieństwem ładu, harmonii, porządku, które są wyrazem boskości, boskiego logosu.  
Autor rzeźb nie jest znany z imienia, a mistrzem Samsonem nazywano go ze względu na

Audiodeskrypcja: Agnieszka Kramza, Barbara Szymańska
Fundacja Audiodeskrypcja
www.isztuka.edu.pl

Źródła i polecane strony:
Arnulf Krause, Drachen im Paradies. Zur Bauzier der Vorhalle, [w:] Heimatjahrbuch 2007.
http://reader.digitale-sammlungen.de/de/fs1/object/display/bsb10030659_0...

http://sekulada.com/opactwo-maria-laach/
http://po-niemczech.blogspot.com/2014/12/opactwo-maria-laach.html
http://www.newadvent.org/cathen/09658a.htm
https://books.google.co.uk/books?id=ZmA18QOiBUUC&pg=PT6081&lpg=PT6081&dq...
https://vialucispress.wordpress.com/2013/09/28/benedictine-abbey-church-...

Źródła w języku niemieckim:
http://www.maria-laach.de/kloster_geschichte.php
http://www.maria-laach.de/downloads/restaurierung-paradies.pdf
http://www.swr.de/nie-wieder-keine-ahnung/architektur/html/stationen/rom...
https://www.baufachinformation.de/denkmalpflege/Klosterkirche-Maria-Laac...
http://www.kirchengucker.de/2008/01/12/mit-paradies-kloster-maria-laach/



 

Przejdź do audiodeskrypcji i analizy wybranego dzieła

Grantodawcy

Logotyp programu Kultura Dostępna oraz Narodowego Centrum Kultury
Wschodzący Białystok - logotyp miasta Białystok
Żubr - logotyp Urzędu Marszałkowskiego Województwa Podlaskiego
Logotyp Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego